Το Ίδρυμα Μποδοσάκη ανακοινώνει τα έργα που επελέγησαν προς επιχορήγηση στο πλαίσιο του 3ου Κύκλου του Προγράμματος Θεματικών Δωρεών για την Υγιή Γήρανση, ο οποίος για την περίοδο 2025-2026 υλοποιείται με συγχρηματοδότηση από το Ίδρυμα Μποδοσάκη, το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση και το ΤΙΜΑ Κοινωφελές Ίδρυμα.

Το πρόγραμμα εντάσσεται στο πλαίσιο της Δεκαετίας Υγιούς Γήρανσης 2021-2030 του ΟΗΕ και βρίσκεται σε ευθυγράμμιση με το Σχέδιο Δράσης για τη Δημόσια Υγεία του Ιδρύματος Μποδοσάκη. Στόχος του Προγράμματος είναι η υποστήριξη πρωτοβουλιών που προάγουν την Υγιή Γήρανση, ενισχύουν την αυτονομία των ηλικιωμένων ατόμων και συμβάλλουν στη διασφάλιση μιας αξιοπρεπούς και ενεργού ζωής.

Το Πρόγραμμα θα υποστηρίξει 6 έργα συνολικού προϋπολογισμού 300.000€, με επιχορηγήσεις έως 50.000€ ανά επιλεγμένο έργο, τα οποία θα ξεκινήσουν τον Δεκέμβριο του 2025 και θα έχουν διάρκεια υλοποίησης από 8 έως 12 μήνες.

Ακολουθεί η λίστα των επιλεγμένων προς επιχορήγηση φορέων και έργων:

1. Κέντρο Ειδικής Εκπαίδευσης Παιδιών & Ενηλίκων με Αναπηρία «Ορίζοντες» – Μεγαλώνοντας μαζί: Στήριξη ατόμων με νοητική αναπηρία και των φροντιστών τους στην τρίτη ηλικία, σε συνεργασία με το Εργαστήριο Ειδικής Αγωγής ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ

H δημογραφική γήρανση στην Ελλάδα, σε συνδυασμό με την απουσία εξειδικευμένων υπηρεσιών για άτομα με νοητική αναπηρία που γερνούν, δημιουργεί ένα διπλό έλλειμμα φροντίδας: τα ίδια τα άτομα βιώνουν πρώιμη γήρανση, άνοια, ψυχολογικές και κινητικές δυσκολίες, ενώ οι (συχνά και οι ίδιοι ηλικιωμένοι) φροντιστές τους αντιμετωπίζουν ακραία κόπωση και αβεβαιότητα για το μέλλον.

Το έργο «Μεγαλώνοντας Μαζί: Στήριξη Ατόμων με Νοητική Αναπηρία και των Φροντιστών τους στην Τρίτη Ηλικία» απευθύνεται σε άτομα με νοητική αναπηρία που εισέρχονται ή βρίσκονται ήδη στην τρίτη ηλικία και στους φροντιστές τους. Στο πλαίσιο του έργου αναπτύσσεται και εφαρμόζεται μια ολοκληρωμένη μεθοδολογία ενεργού γήρανσης για την ομαλή μετάβαση στην τρίτη ηλικία, την ενίσχυση της λειτουργικότητας και της αυτονομίας και τη διασφάλιση αξιοπρέπειας και αδιάλειπτης φροντίδας.

Στις δράσεις του έργου περιλαμβάνονται:

• Η πιλοτική λειτουργία εξειδικευμένου εργαστηρίου για άτομα με νοητική αναπηρία που εισέρχονται στην τρίτη ηλικία.
• Η ανάπτυξη και εφαρμογή μεθοδολογίας αξιολόγησης λειτουργικότητας και ψυχοκοινωνικής ευεξίας.
• Στοχευμένες δράσεις υποστήριξης και ενδυνάμωσης φροντιστών.
• Η καταγραφή εμπειριών και αναγκών, με σκοπό τη διαμόρφωση προτάσεων πολιτικής και πρακτικών εργαλείων για φορείς και επαγγελματίες.

2. Σύλλογος Σκελετικής Υγείας Πεταλούδα – Οδηγός λειτουργικής ανεξαρτησίας και ευεξίας μετά από ένα οστεοπορωτικό κάταγμα, σε συνεργασία με το Ελληνικό Δίκτυο Καταγμάτων Ευθραυστότητας (Ε.Δι.Κ.Ε)

Στη χώρα μας καταγράφονται 99.000 νέα κατάγματα ευθραυστότητας/έτος, με πρόβλεψη αύξησης κατά 22% μέχρι το 2034 (περίπου 121.000 περιστατικά), και με άμεσο ετήσιο κόστος που αγγίζει σχεδόν το 1 δισ. ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στο 6,2% των συνολικών δαπανών υγείας.

Δεδομένης της γήρανσης του πληθυσμού στην Ελλάδα, το έργο «Οδηγός Λειτουργικής Ανεξαρτησίας και Ευεξίας μετά από ένα Οστεοπορωτικό Κάταγμα» εστιάζει στην ανάγκη διατήρησης της αυτονομίας μετά από κάταγμα ευθραυστότητας, αντιμετωπίζοντας τα κενά που έχουν παρατηρηθεί μετά το εξιτήριο.

Το έργο έχει πολλαπλούς στόχους: την υποστήριξη των ασθενών με κάταγμα ισχίου με στόχο την ανεξάρτητη λειτουργικότητά τους, την ανάπτυξη Οδηγού Φροντίδας, ο οποίος θα είναι διαθέσιμος πανελλαδικά, και την εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας, φροντιστών και ασθενών στη διαχείριση των καταγμάτων ευθραυστότητας.

Οι δράσεις του έργου περιλαμβάνουν:

• Ερευνητική μελέτη για τη διερεύνηση των εκπαιδευτικών και επικοινωνιακών αναγκών μετά το εξιτήριο.
• Δημιουργία απλουστευμένου Οδηγού Φροντίδας μετά από κάταγμα ισχίου, διαθέσιμου πανελλαδικά σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή.
• Διοργάνωση διαδικτυακών και διαδραστικών σεμιναρίων/εργαστηρίων σε Αθήνα και Πάτρα, για επαγγελματίες υγείας, ασθενείς και φροντιστές.
• Ανοιχτή εκδήλωση ευαισθητοποίησης για τα Κατάγματα Ευθραυστότητας.

3. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Τμήμα Ιατρικής – ΟΨΙΣ, Ολοκληρωμένο ψηφιακό σύστημα φορητής απεικόνισης για ισότιμη οφθαλμολογική φροντίδα ηλικιωμένων στην Περιφέρεια 

Η γήρανση του πληθυσμού και η γεωγραφική απομόνωση πολλών περιοχών της Θεσσαλίας περιορίζουν την πρόσβαση των ηλικιωμένων σε εξειδικευμένη οφθαλμολογική φροντίδα, με αποτέλεσμα τη μη έγκαιρη διάγνωση σοβαρών παθήσεων του αμφιβληστροειδούς.

Το έργο «ΟΨΙΣ: Ολοκληρωμένο Ψηφιακό Σύστημα Ιατρικής Στήριξης» αντιμετωπίζει αυτό το κενό με τη δημιουργία και πιλοτική εφαρμογή ενός φορητού συστήματος οφθαλμολογικής απεικόνισης με Τεχνητή Νοημοσύνη, το οποίο θα χρησιμοποιείται από το προσωπικό της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) και θα συνδέεται με την τηλεϊατρική πλατφόρμα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Οι πέντε κύριες δράσεις περιλαμβάνουν:

• Προμήθεια, εγκατάσταση και δοκιμή φορητής κάμερας για τον έλεγχο του αμφιβληστροειδούς με υποστήριξη AI σε μονάδες ΠΦΥ.
• Έλεγχο της αξιοπιστίας του συστήματος με συγκριτικές δοκιμές.
• Ανάπτυξη τηλεϊατρικού συστήματος για αποστολή και αξιολόγηση των εικόνων.
• Εκπαίδευση του προσωπικού της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στη χρήση του εξοπλισμού
• Πιλοτική εφαρμογή σε πραγματικές συνθήκες και διάχυση των αποτελεσμάτων.

4. Αλληλεγγύη Λέσβου – ΦροντίΖΩ - Κοινότητες φροντίδας για ηλικιωμένους και φροντιστές στη Λέσβο 

Στη Λέσβο, η φροντίδα ηλικιωμένων, που συχνά παρέχεται από γυναίκες φροντίστριες, παραμένει άτυπη και χωρίς επαρκή υποστήριξη, μέσα σε ένα περιβάλλον με σημαντικές ελλείψεις σε δομές και υπηρεσίες ψυχικής υγείας, στο οποίο η άνοια εξακολουθεί να συνοδεύεται από στίγμα και κοινωνική απομόνωση.

Το έργο «ΦροντίΖΩ – Κοινότητες Φροντίδας για Ηλικιωμένους και Φροντιστές στη Λέσβο» στοχεύει στην ενδυνάμωση των φροντιστών, την αποστιγματοποίηση της άνοιας και την προώθηση μιας κοινοτικής προσέγγισης ενεργούς και αξιοπρεπούς γήρανσης, σε συνεργασία με την Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Μυτιλήνης.

Μέσα από παρεμβάσεις σε πέντε αγροτικές κοινότητες, ομάδες διαλόγου, κύκλους υποστήριξης φροντιστών, podcasts και δράσεις ευαισθητοποίησης, το έργο επιδιώκει να καλύψει πραγματικές ανάγκες ηλικιωμένων και φροντιστών, εμπλέκοντας ενεργά τοπικούς φορείς και επαγγελματίες.

5. Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π.Σακελλαρόπουλος – Εκεί που η Ζωή δεν γερνά: Οι ιστορίες μας από τον  Έβρο 

Το έργο «Eκεί που η Ζωή δεν γερνά. Οι ιστορίες μας από τον Έβρο» εστιάζει στον Νομό Έβρου, περιοχή με έντονο πρόβλημα συρρίκνωσης και γήρανσης του πληθυσμού.

Συγκεκριμένα, το έργο στοχεύει στην υλοποίηση ενός μοντέλου παρέμβασης που παρέχει ψυχοκοινωνική υποστήριξη και καλύπτει ολιστικά τις ανάγκες των κατοίκων των ακριτικών και γερασμένων κοινοτήτων του Έβρου. Οι δράσεις περιλαμβάνουν:

• Παροχή ολοκληρωμένων και προσαρμοσμένων υπηρεσιών υγείας και ψυχικής υγείας.
• Ανάπτυξη δεξιοτήτων ψηφιακής εγγραμματοσύνης ηλικιωμένων: χρήση κινητών/τάμπλετ, διαδικτύου, ηλεκτρονικών υπηρεσιών.
• Ανάπτυξη δικτύων για την προαγωγή της σωματικής και ψυχικής ευεξίας: ομαδικές δραστηριότητες ήπιας άσκησης/διατροφολογίας/δημιουργικής έκφρασης/ανάπτυξης ψυχικής ανθεκτικότητας/διαχείρισης ελεύθερου χρόνου.
• Καμπάνια ευαισθητοποίησης με τίτλο «Η ζωή δεν γερνά» με χρήση podcast, βίντεο, social media και με δράσεις διαγενεακής συνεργασίας

6. Εταιρεία Alzheimer Αθηνών – ΝΟΥΣ ΥΓΙΗΣ – Δημιουργία και πιλοτική λειτουργία δικτύου «Γυμναστηρίων Μνήμης»

Σήμερα στη χώρα μας, 250.000 άτομα ζουν με άνοια και 350.000 με Ήπια Νοητική Διαταραχή, με αποτέλεσμα η φροντίδα τους να αποτελεί για τις οικογένειες ένα δυσβάστακτο συναισθηματικό, σωματικό, κοινωνικό και οικονομικό φορτίο.

Το έργο «ΝΟΥΣ ΥΓΙΗΣ» προχωρά στη δημιουργία και πιλοτική λειτουργία Γυμναστηρίων Μνήμης σε Πειραιά, Μέγαρα, Θήβα, Λιβαδειά και Πάρο. Τα Γυμναστήρια Μνήμης αποτελούν σύγχρονες δομές νοητικής ενδυνάμωσης και αξιοποιούν την τεχνολογία με σκοπό την πρόληψη της νοητικής έκπτωσης και της άνοιας σε άτομα τρίτης ηλικίας.

Μέσα από οργανωμένα ομαδικά και ατομικά προγράμματα και με φυσική ή εξ αποστάσεως παρουσία επαγγελματιών υγείας, τα γυμναστήρια μνήμης ενισχύουν τη γνωστική λειτουργία αναδεικνύοντας τη συστηματική νοητική άσκηση ως βασικό πυλώνα υγιούς γήρανσης, εξίσου σημαντικού με τη σωματική δραστηριότητα.